Een recent wetenschappelijk onderzoek concludeert dat het hergebruiken van bestaande aardgasleidingen voor waterstoftransport in de meeste gevallen niet haalbaar is zonder ingrijpende renovaties. Waterstof verschilt sterk van aardgas in zowel fysische als chemische eigenschappen, wat leidt tot grote uitdagingen op het gebied van veiligheid, energie-efficiëntie en infrastructuur.

Veiligheids- en capaciteitsproblemen

Waterstofmoleculen zijn kleiner en lichter dan aardgas, wat het risico op lekkages vergroot. Daarnaast is waterstof veel reactiever en ontvlambaarder. De huidige gasleidingen zijn daardoor ongeschikt voor veilig waterstoftransport zonder aanzienlijke aanpassingen. Ook is de energiedichtheid van waterstof per volume slechts een derde van die van aardgas, wat betekent dat er drie keer zoveel waterstof nodig is om dezelfde hoeveelheid energie te leveren. Dit zorgt voor capaciteitsproblemen, tenzij de druk in de leidingen sterk wordt verhoogd, wat de kans op lekkages en materiaalverzwakking nog verder vergroot.

Opslag en distributie: complexe aanpassingen

Ook op het gebied van opslag en distributie zijn er grote obstakels. Waterstof lekt makkelijker uit ondergrondse opslagplaatsen en kan reageren met gesteente en micro-organismen. Distributienetten, die ontworpen zijn voor aardgas, vereisen nieuwe materialen en strengere veiligheidsmaatregelen om waterstof veilig te transporteren. Ook huishoudelijke gastoestellen moeten vervangen worden omdat ze niet geschikt zijn voor waterstof.

Milieurisico’s en beperkte winst

Hoewel waterstof zelf geen broeikasgas is, kunnen lekkages indirect bijdragen aan klimaatverandering. Waterstofmoleculen verlengen de aanwezigheid van methaan in de atmosfeer, wat op zijn beurt de opwarming van de aarde kan versterken. Bovendien levert de bijmenging van waterstof in aardgasnetten slechts een beperkte CO2-reductie op.

Geleidelijke transitie noodzakelijk

Het hergebruiken van het bestaande aardgasnet voor waterstof klinkt aantrekkelijk, maar de benodigde aanpassingen zijn complex en kostbaar. Een geleidelijke transitie met gerichte investeringen in nieuwe infrastructuur is waarschijnlijker dan een volledige ombouw van het huidige systeem. Nederland loopt weliswaar voorop in waterstofonderzoek, maar de technische en veiligheidsuitdagingen blijven groot.